Ne nedir :

arkadasfan

arkadasfan Yazdı...



Doğum Borçlanması Nedeniyle Erken Emeklilik Şartları

09 Aralık 2014 Bu içerik 4.552 kez okundu.



Soru:


"Merhabalar,

Eşim sigortalı çalışırken doğuma az bir süre kala işten ayrıldı. Tekrar çalışmaya başlamadan, 4 sene sonra da ikinci çocuğumuzu doğurdu. Çocuklarım şu an 20'li yaşlarında ve çalışıyorlar.

Eşimin Doğum Borçlanması hakkından faydalanıp faydalanamayacağı konusunda beni aydınlatabilirseniz sevinirim."

Cevap:

5510 Sayılı Kanun çerçevesinde iki defaya mahsus olmak üzere ikişer yıllık süreyi borçlanma hakkınız bulunmaktadır. Doğumları takiben iki senelik süreler içinde adına prim ödenmiş süreler, borçlanma hesabında dikkate alınmayacaktır. Doğumlar arasında sürenin 2 yıldan az olması halinde, ilk doğum ile sonraki doğum arasındaki süre +2 yıllık süre için borçlanılabilecektir. Çocuğun vefatı halinde ise doğum ile vefat arasındaki çalışılmayan süreler borçlanılabilmektedir.

SSK’lı kadınlarda da doğum borçlanması yoluyla erken emeklilik, bazı şartlara bağlı.

Çalışanın ilk sigortalılık tarihine göre emeklilik için yerine getirmesi gereken şartlar. Yaş ve prim gün sayısına bağlı değişiklikler gösterir. 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olanlar, 8 Eylül 1999-30 Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı olanlar ve 30 Nisan 2008 tarihinden sonra sigortalı olanların emeklilik koşulları birbirinden farklıdır.

1) Yararlanabilecek SSK’lı Kadınlar

* 8 Eylül 1999’dan önce sigortalı olan ve sigortalı olmadan önce çocuk doğuran kadınlar; borçlanmaları halinde yaşı doldurmuş olma şartıyla borçlanma süresi kadar erken emekli olabilirler.

*8 Eylül 1999’dan önce sigortalı olan ve sigortalı olduktan sonra çocuk doğuranların doğum borçlanması yapması halinde, sadece prim gün sayısı artar. Emekli olacakları yaş değişmez.

Emeklilik için aranan yaşı dolduran fakat prim gün eksiği olan kadınlar, borçlanmayla 4 yıl erken emekli olabilirler. Ancak, prim günü eksik olmayan ve yaş haddinin dolmasını bekleyenler, borçlansa da erken emekli olamazlar.

2) Yararlanamayan SSK’lı Kadınlar

*8 Eylül 1999’dan itibaren işe başlayanlar, 58 yaşını doldurmak zorundalar.

*8 Eylül ’den itibaren SSK’lı olarak çalışmaya başlamadan önce doğum yapan kadınlar, borçlansa da emeklilik yaşı değişmeyecektir.

Yani, SSK’lı kadınlar; doğum borçlanması yapsalar dahi alabilecekler ama örneğin 58 yerine 54 yaşında emekli olamayacaklardır. Sadece prim ödeme gün sayıları artmış olacaktır.

Özetlersek, olay; kadınların doğum nedeniyle borçlanarak emekli olmalarından öte, çalışmadıkları süreyi prim ödeme gün sayısı yönünden borçlanmaları anlamında önem arz ediyor.

Yukarıdaki açıklamalardan da fark edileceği gibi,

*1 Ekim’den itibaren, çalışan ve 2 çocuğu olan tüm kadınlar 4 yıl önce emekli olacak diye bir uygulama bulunmamaktadır.


--------------


Sigortalı kadınlara 4 yıl erken emeklilik geliyor


Kadınların doğum borçlanma hakkı kolaylaştırılıyor. Yeni düzenleme ile 2 çocuğu olan SSK’lı kadınlar her bir çocuk için 2 yıl toplamda en fazla 4 yıl borçlanabilecek. Geriye dönük 11 bin 680 TL borçlanma yapan 2 çocuklu kadınlar, 4 yıl erken emekli olabilecek.

Hükümetin 2007’de çıkardığı Sosyal Güvenlik Yasası’yla kadınlara getirdiği “doğum borçlanması hakkı” kolaylaşıyor. 1 Ekim 2008’den beri uygulanan, ancak koşullarının zorluğu nedeniyle çok sayıda kadının yararlanamadığı düzenlemenin esnetilmesi kararı alındı. Mevcut düzenlemede yer alan her bir çocuk için 2 yıl borçlanma hakkı, tüm 4/a kapsamındaki, yani SSK’lı kadınlara uygulanacak. Buna göre örneğin 2 çocuğu olan SSK’lı kadın, geriye dönük borçlanarak, her çocuk için 2 yıl, toplamda 4 yıl sigortalılık süresi kazanmış olacak. Ayrıca geriye doğru borçlanma yapan ve sigorta başlangıç yılını daha geriye çeken kadınların emeklilik yaşı da düşebilecek.

Bu gelişme yaklaşık 3 bin kadın çalışan için müjde anlamına geliyor. Halen doğum borçlanması için SGK’ya müracaat etmiş 2 bin 800’ü aşkın kadının bu talebi, şartları taşımadıkları gerekçesiyle reddedilmiş durumda. Bu yüzden kurumla sigortalı kadınlar arasında yüzlerce dava var. SGK’nın uygulamayı esnetme kararının da söz konusu dava süreçlerinden kaynaklandığı belirtiliyor.

SSK Genel Müdürü İbrahim Ulaş, genelgenin en kısa sürede kurumun internet sitesinde yayınlanacağını söyledi. Ulaş, getirilen kolaylığın hem 4 yıl sigortalılık süresi kazanmayı sağlayacağını, hem de emeklilik yaşını düşüreceğini belirtti. Ulaş, halen 1 Ekim 2008’den bu yana 2.871 kadının borçlanma talebinin fiili olarak sonuçlandığını da söyledi.

Mevcut yasayla sigortalı kadınlar, en fazla 2 çocuk için, çocuk başına 2 yıl olmak üzere doğum borçlanması yaparak 4 yıl erken emekli olabiliyor. Ancak SGK, yasadaki bu hükmü uygulamak için bazı koşullar arıyordu. Buna göre SGK, kadın sigortalının, SSK hizmet akdine dayalı çalışıyor olmasını, işten ayrılmışsa, işten çıktıktan sonraki 300 gün içinde doğum yapmış olmasını, doğum sebebiyle işten ayrılmış olmasını, doğum borçlanması yapılacak sürede adına prim ödenmiş olmamasını ve çocuğunun yaşıyor olmasını şart koşuyordu. Böylece yasada doğum yapan SSK’lı kadına 2 çocuk için 2’şer yıllık borçlanma hakkı varken, SGK, SSK’lı iken çalışan kadına hak tanınmıştı.

Yasada ‘işten ayrıldıktan sonraki 300 gün içinde doğuranlar borçlanabilir’ diye bir hüküm yokken, SGK ya çalışırken doğur veya işten çıktıktan sonraki 300 gün içinde doğurursan borçlandırırım, diyordu. Yine yasa ilk doğumundan sonra 2 yıl işe gitmeyen kadın tekrar hamile kalırsa, yani sigortalı olarak tekrar çalışmaya başlamadan ikinci doğumunu yaparsa yasa bu kadının da borçlanabileceğini söylerken, SGK bunu kabul etmiyordu.

Çocuğun doğum tarihi maaşı etkileyecek

Asgari olarak 4 yıllık borçlanma bedeli 11 bin 680 lira olarak hesaplanıyor. Bu parayı ödeyen haktan yararlanacak. Tutarın bir ayda ödenmesi gerekiyor. Doğum borçlanmasından yararlanmak için SGK’ya ödenecek günlük borçlanma bedeline de her kadının kendi durumuna göre karar vermesi öneriliyor. 8-52 lira arasında değişen günlük borçlanma tutarının, maaşa etkisinin olabilmesi için uzmanlar uyarıyor: “Doğurma tarihi 1990’dan önce ise maaşa etkisi olmayacak. O yüzden en düşük tutardan borçlanılabilir. Doğurma yılı 1990-1999 arasında ise borçlanma için günlük 12 liralık borçlanma tutarı ödenmeli. Çocuğunu 1999’dan sonraki dönemde doğurduysa, 52 lira ödenmeli.”




Ekim'de yürürlüğe girecek olan sosyal güvenlik reform kanunu, SSK'lı (yeni kanunda 4/a'lı) kadınlara iki doğuma kadar ikişer yıl borçlanma imkanı veriyor. Borçlanma için üç tane şart var; Borçlanmaya başvuran kadın, başvuru tarihinde SSK'lı çalışıyor olacak,

Çocuğu sağ doğmuş ve yaşamış olacak,

Doğumdan sonraki iki yıl süresince SSK'lı olarak bir işyerinde çalışmamış olacak. Bu şartları yerine getiren kadınlar, iki çocuk için 4 yıla kadar borçlanma yapabilecek ve 4 yıl daha erken emekli olabilecek. Buraya kadar açıkladığım hususlar, işin herkes tarafından bilinen kısmı. İşin formül kısmı ise bundan sonra başlıyor.

Kadın memur, esnaf, çiftçi ve ev hanımı da borçlanabilir! Kanun maddesine ilk bakışta, bu doğum borçlanmasından sadece işçi statüsünde çalışan SSK'lılar yararlanacakmış gibi görünüyor. Zira aynı hak yasada memurlara, Bağ-Kur'lulara ve isteğe bağlı sigortalılara verilmemiş.

Oysa kanunu biraz daha dikkatli incelediğimizde aynı borçlanma imkanından memurların, isteğe bağlı veya zorunlu Bağ-Kur'luların (tarım Bağ-Kur dahil) ve isteğe bağlı SSK'lıların (tarım SSK dahil) da yararlanabileceğini görüyoruz. Ancak bir şartla; aşağıda açıklayacağımız formülü uygularsanız! Diyelim ki bir kamu kurumunda memur olarak çalışıyorsunuz. Memuriyete başlamadan önce iki çocuk dünyaya getirdiniz. 1 Ekim'den sonra, emekliliğinize 4 yıl kala istifa edin, bir işyerinde SSK'lı olarak bir gün de olsa çalışın ve aynı gün SGK'ya doğum borçlanması için başvurun.

Borçlanma bedelini ödeyin ve 4 yıl erken olarak hemen emekli olun. Memuriyetten önce bir çocuk dünyaya getirdiyseniz aynı formülü emekliliğinize iki yıl kala uygulayın. Diyelim ki Bağ-Kur'a isteğe bağlı veya esnaf ya da çiftçi olarak prim ödeyen bir bayansınız. Bağ-Kur sigortalısı olmadan önce ya da boşta geçen zamanlarda iki tane çocuğunuz oldu.

1 Ekim'den sonra emekliliğinize 4 yıl kala SSK'lı (4/a'lı) olarak bir işyerinde işe başlayın ve aynı gün SGK'ya doğum borçlanması için müracaat edin. Böylece 4 yıl daha erken emekli olup hemen emekli aylığı almaya başlayın. Aynı yöntemi yaştan emekli olmak isteyen (kısmi emeklilik) bayanlar da kullanabilir.

Diyelim ki SSK'ya isteğe bağlı prim ödüyorsunuz. 1 Ekim'den sonra, normal emekliliğe ya da yaştan emekliliğe 4 yıl kala bir işyerinde çalışmaya başlayın ve dilerseniz başladığınız gün SGK'ya başvurun ve doğum borçlanması yapın. Böylece 4 yıl erken emekli olarak hemen aylık almaya başlayın.

Erken emeklilikle 18.000 YTL kâra geçin!

1 Ekim - 31 Aralık 2008 tarihleri arasında 4 yıl (48 ay) için doğum borçlanması yaparsanız ödeyeceğiniz tutar (638,70 x 0,32 x 48) 9.810 YTL. SSK'dan bağlanacak en düşük aylık ise yaklaşık 580 YTL. Yani gelecek dört yılda alacağınız toplam aylık bugün için 27.840 YTL. Hemen emekli olan bayanın kazancı ise 18.030 YTL.

Konuya ilişkin örnekler...
Örnek: Selma Hanım 1.1.1954 doğumlu. Herhangi bir işyerinde çalışmamış olan Selma Hanım 1.1.1988'de SSK'ya isteğe bağlı prim ödemeye başlamış ve toplam 2200 günü var. Normalde 4 yıl daha prim ödemesi gereken Selma Hanım, 1 Ekim'den sonra bir işe girer de bir gün dahi çalışırsa aynı gün SGK'ya doğum borçlanması için başvurabilir. İki çocuğu için 4 yıl (1440 gün) borçlanma yapan Selma Hanım, 3640 günle 4 yıl daha erken emekli olabilir.

Örnek: Zehra Hanım devlet memuru olmadan önce iki çocuk dünyaya getirmiş. 1 Haziran 1970 doğumlu olan Zehra Hanım memuriyete 30 Temmuz 1996 tarihinde başlamış. Zehra Hanım doğum borçlanması yapmazsa, 53 yaşını dolduracağı 1 Haziran 2023 tarihinde emekli olacak. Ancak 1 Haziran 2019'da istifa eder ve 1 gün bile olsa özel bir işyerinde SSK'lı olarak çalışırsa doğum borçlanması hakkı kazanacak. Borçlanma yaparak ödeyen Zehra Hanım aynı gün 4 yıl daha erken emekli olabilecek.
Reklam Alanıdır

Torba Yasa taslağına göre, kadın, emeklilik yaşından doğurduğu ilk çocuk için 6 ay, ikinci çocuk için 1 yıl, üçüncü ve sonraki çocukların her biri için 2 yıl düşebilecek.



Bu uygulama sadece 2014 yılından sonraki doğumlar için geçerli olacak ve ayrıca kadının çalışma hayatında yer alması yani adına SSK primi ödenmesi şartıyla olacak. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik, çalışan kadına çocuk teşvikini de amaçladıklarını çocuk sayısına göre kadın çalışanların emeklilik yaşının erkene alınacağını ifade etmişti.



Çocuk sayısı arttıkça da emeklilik yaşı şimdilik tasarıya göre yukarıdaki gibi olacak yani doğurdukça emeklilik yaşı azalacak. Öte yandan, erken emeklilik sadece emeklilik yaşının öne çekilmesi ile olmayacak. Tasarıda, emeklilik için gerekli prim gün sayısının da çocuk sayısına bağlı olarak düşürülmesi de var.



İlk doğum için 300 gün, ikinci doğum için 320 gün, sonraki doğumların her biri için 350 gün, gereken prim ödeme gün sayısından indirilecek. Tabii söz konusu düzenlemeler sadece hem doğuran hem de çalışan kadın için geçerli olacak.

---------



Yorumlar

Henuz yorum eklenmedi ilk ekleyen siz olun .Yorum Ekle
b