Haberler :

arkadasfan

arkadasfan Yazdı...



İyi çay nasıl yapılır, iyi çayın sırları nelerdir ?

19 Mayıs 2014 Bu içerik 6.775 kez okundu.

Çay nasıl demlenir?
  • Çay, nem ve harici kokulardan etkilenmeyecek şekilde kapalı ambalajda muhafaza edilmeli.
  • Çay iyi su ile yapılır. Kireçli, madenli, klorlu su ile çay olmaz.
  • Çayın suyu mutlaka yumuşak huylu, kireç sertliğinden uzak, tatlı bir su olmalı.
  • Porselen demlik tercih edilmeli. Madenî, hele alüminyum demlikte iyi çay olmaz.Demlik önceden ısıtılmalı.
  • Temiz demlik içine beher bardak için iki çay kaşığı çay (2-2,5 gram) konulur. 2 bardak suya 1 çay bardağı çay konulacağını, 1 çay bardağı kuru çay ile 7 bardak çay içebilecek kadar dem elde edebileceğimizi de unutmayalım.
  • Su tam kaynama noktasında iken hemen alınıp demliğe aktarılmamalıdır.
  • Demliğe aktarılırken, kaynamanın durması, 100 C'den birkaç derece aşağı sıcaklıkta olmasına dikkat edilmelidir.
  • Çaydanlıkta kaynar suyun ateşi kısılarak demlik çaydanlığın üzerine oturtulmalı ve dem kaynatılmamalıdır.
  • Demleme esnasında demliğin üzerine temiz bir bez konulmalıdır.
  • Demliğin ağzı alüminyum folyo ile huni şeklinde kapatılmalıdır.
  • Demleme esnasında demlik katti surette sallanmamalıdır.
  • Çayın demlenme süresi yabancı çaylarda 5-7 dakika Türk çaylarında çayın kalitesine göre 10-15 dakika arasında olmalıdır.
  • Demleme müddeti çayın cinsine ve içenin zevkine göre değişir, aromanın tam elde edilmesi için bu süre Türk çaylarında 20-25 dakikaya kadar çıkartılır, yabancı çaylarda ise 10-15 dakikayı aşmamalıdır.
  • Demlenmeden sonra, dem ile posa birbirinden ayrılmalıdır. Dem porselen bir kaba aktarılmalıdır.
  • Demlenen çay yarım saat içinde içilmelidir.



-----------------


Çay Demleme Malzemeleri:
Çay demelemek için, klorsüz ve kireçsiz iyi kalite de içme suyuna ihtiyaç vardır. Çaydanlık hangi malzemeden üretilmiş olursa olsun, üzerindeki demlik mutlaka porselen olmalıdır. Ayrıca nemsiz kaliteli çayı unutmamak gerekir. Bu malzemelerin varlığına ilave olarak, çay ve su ölçüsünü iyi tuturmak gerek.

Çay İçin Su Kalitesi:
Çay demelemek için; klorsüz ve kireçsiz su derken Adana şekerpınar içme suyunu tarif ediyor olduğum anlaşılmasın. Şehir şebeke suları klorlüdür ve de her su gibi kireçlidir. Bu, şehir suyu ile çay yapılamaz anlamına gelmez. İçme sularında klorün belirgin olduğu zamanlar haftanın belirli günleridir.
Zaten suyun renk ve kokusu bunu belli eder. O günlerde bu su ile çay yapmamalıyız. Çünkü çayı içemezsiniz, koku yapar. Şehir suyunun klor kokmadığı zamanlarda suyunuzu büyük pet şişelerine alır ve kapağını geveşek bırakarak bir gün bekletirseniz, demlediğiniz çay da sorun yaşamazsınız. Bir de bazı küçük yerleşim yerlerinin içme suyu gerçekten kireçli oluyor. Suyu tadarken bile suyun tadında tuzluluk hissediliyor. İşte böylesi fazlaca kireçli su ile çay yapılmaz.

Çay ve Demlik Ölçüsü:
Öncelikle demliğinizin kaç çay bardağı su aldığını ölçmeniz gerekiyor. Demliğinizi ölçmek için Ajda çay bardağı veya çay kupası kullanmanızı özellikle öneririm. Ajda çay bardağı ve çay kupası, çay deminin ölçüsüne çok uygun geliyor. Mutfaklarımızda kullandığımız orta büyüklükte demliklerin çoğu, 6 Ajda bardağı su alıyor. Çay demlerken, her Ajda bardağı su ölçüsüne 1 Yemek kaşığı çay kullanmanız gerekiyor. Eğer demlik ölçüsünü çay kupası ile ölçmüşseniz her bir çay kupasına karşılık, 2 Yemek kaşığı çay kullanmalısınız.

Örnek:
Yukarda resimde gördüğünüz çay takımının porselen demliği, 4 Ajda bardak su alıyor. Bu demlikle çay demlerken 4 Yemek kaşığı çay koyuyorum ve dem olarak 4 Ajda bardağı ölçüsünde dem hazırlamış oluyorum. Hesabını siz yapın; her ajda bardak demden 4 kişiye çay versem, demliğim 16 Çay bardağı çay kapasitesinde demektir.

Çay Nasıl Demlenir:
Gelelim çay demlemeye, çaydanlık içerisine yeterli miktarda su ve üzerinde boş demlikle birlikte ocak üzerine alıyoruz. Çaydanlıktaki su kaynadıktan sonra, kaç Ajda bardak dem yapacaksak o miktarda demlik içerisine çay ilave edeceğiz ve demlik içerisine Ajda bardakla ölçerek su koyacağız. Demliği çaydanlık üzerine oturttuktan sonra düşük ısı da demliği 4 dakika buhar üzerinde bekletip, ocağı kapatacağız.
Çaydanlık üzerine uygun bir örtü kapattıktan sonra 15 Dakika süre sonunda demi kullanabiliriz. Bazen demlikte çay çökmemiş olabilir. Demliği sallamadan çay üzerine çay kaşığı ile bastırdığımızda çay çökecektir. Demlik içerisine çay koyarken, yemek kaşığı çay içerisine daldırılacak ve kaşık hafif elimize dokundurularak veya salanarak tepesi giderilecek. Bu işler zaman içerisinde göz kararı ile yapılabilir. Bir de bu yöntem dışında, çayı demleyip 4 dakika buhar üzerine tuttuktan sonra ocak ısısını en düşük ayarına getirip çaydanlık suyunun buharını kesmektir.

Not:
Demliğe çay koyarken demlik mutlaka ısınmış olmalıdır. Demlik içerisine çayı koyduktan sonra içerisine su koymadan bekletirsek; çayımız buharın etkisiyle kavrulur. Zaten porselen demlik kullanmanın amacı da demliğe buhar etkisini azaltmak içindir. Çayın rengini, tadını ve aromasını bozan çaydan

Çay toplumumuzun vazgeçilmez içeceklerinden. Üretimde olduğu gibi, dünyada tüketimde de üst sıralarda. Peki, iyi bir çay nasıl demlenir, nelere dikkat etmeli dersiniz?

Yüzyıllardır sofraların, sohbetlerin baştacı olan çay 29 ülkede üretiliyor. Çay üretiminde Hindistan birinci sırada, Türkiye ise beşinci sırada yer alıyor.

Damak tadımızın vazgeçilmezlerinden olan çay, hem sofralarımızın hem sohbetlerimizin baştacı olmuştur her zaman. Dünyadan en fazla çay üreten beşinci ülke olmamızla birlikte zamanla yemeklerden sonra içilen kahvenin yerine alan çay, artık yaşamın her anında tüketiliyor. Türkler, demleyerek batılılardan farklı bir tatla içiyorlar. Batılılar ise, çayı sıcak suyun içine bırakıyor ve birkaç dakika sonra içiyor. İstanbul´un en iyi semt kahvehanelerinden biri Erol Taş Kahvesi´nin 15 yıllık çaycısı Hasan Yıldız, ´İyi bir çay için çinko demlik tercih edilmeli. Küçük demlikler daha iyi sonuç veriyor. Çaydanlığın kireçli olmamasına da dikkat etmek gerekiyor´ diyor.

75 YTL´ye bir bardak çayın satıldığı ünlü kahvehanenin ünlü çaycısı şunları anlatıyor:

'Çayı kaynar su üzerine bırakıyoruz. Böylece çay daha iyi demleniyor. Suyun devamlı kaynaması gerekiyor. Musluk suyu yerine, kaliteli su kullanıyoruz. Çay, yirmi dakikada hazır hale geliyor. Bu yöntemle 2 su bardağı çaydan, 20 kişilik çay çıkıyor.´

Rizeliler Lokali Başkanı Hayati Aksu da iyi bir çay demlemenin sırrını şöyle açıklıyor:

´Porselen demlik veya bakır demlik kullanılmalı. Eğer bunlar yoksa alüminyum demlik tercih edilmeli. Çelik çaydanlıkta çay iyi olmaz. Su 110 derecede kaynatıldıktan sonra üzerine çay ilave edilir. 110 derecedeki buhar üzerinde çayı 20 dakika bekleteceksiniz. Çayın suda çökmesi mutlaka beklenmeli. Kullanılan çay da çok önemlidir. Türkiye´de en iyi çay Çaykur´un çayıdır. Harmana gerek yok. Kaçak çay da asla kullanılmamalı. Çünkü Suriye´den gelen çay bizim damak zevkimize uymuyor. Bu çay tat vermez sadece rengini koyulaştırır. İçinde ne olduğu belli değildir.´

35 yıllık çaycı Mehmet Kaya ise çayın daha lezzetli olabilmesi için şu ipuçlarını veriyor:

´Çay, porselen demlikte pişirilmeli. Çünkü bu demlikler, daha yavaş ısındığından çayı daha iyi pişirir. Ayrıca iyi su kullanılmalı. Kireçli suyla yapılan çay hiçbir işe yaramaz. Gerçek çay tiryakileri ince belli, çayın tavşan kanı rengini gösteren bardakları tercih ediyor.´

Kaynak 2
Siyah Çay Nasıl Demlenir?


İyi bir çay demlemek her şeyden önce bir sanattır. Kullanılan malzemenin kalitesinin yanı sıra demleyenin ustalığı gerekir. Bugün iyi demli bir çay için çeşitli kültürlerin farklı yaklaşımları ve yöntemleri sözkonusu, ama üç prensip var ki bunlar belki bütün dünyadaki çay sevenler için geçerli. Birinci prensip, çayın kaliteli olması ve demliğin niteliği, en ideal demlikler porselen olanlardır. Bir başka dikkat edilmesi gereken nokta, demliğin asla deterjan ile yıkanmaması, sadece sıcak su ile temizlenmesidir. İyi bir çayın üçüncü ayağı ise kuşkusuz kullanılan suyun bileşiminde kalker ve klor maddeleri kesinlikle olmamasıdır. Çinlilere göre çay için ideal su, dağlardaki kaynak sularıdır. Çay bardaklarında kristal cam tercih edilmemelidir. Fincan kullanıyorsanız, içinin beyaz ve ince kenarlı olmasına dikkat edin. Böylece çayın tadının kokusunun ve renginin keyfini çıkarabilirsiniz.

Sertlik derecesi az olan sular, çay için daha müsaittir. Su kaynatılır, çaydanlık ateşten geri alınarak suyun fokurdaması durunca, boş demliğe sudan yeterince dökülür. Onun üzerine her fincan için bir çay kaşığı çay konur. İlaveten bir çay kaşığı çay fazladan konulması tavsiyeye değer. 

Çin çayları 2.5, diğer çaylar 5 dakikada dem alır. Hiçbir zaman 100 C'lik kaynar su çayın üzerine dökülmez. (Deniz seviyesinde 100 C'de kaynayan su, demliğe boşaltıldığı zaman yaklaşık 84 C olur. 5 dakikalık demleme süresi sonunda 74 C'ya düşer. 1000 m yükseklikte 97 C'de, 2000 m'de 93 C'de su kaynar) Çaydaki vitaminler için son derece zararlıdır. 5 dakikadan fazla demlenmeye bırakılan çaylar acılaşır.



Yeşil Çay Na sıl Demlenir?

Araştırmalar sonucu çok net bir şekilde göstermiştir ki yeşil çayı ilk kez deneyip de ondan memnun kalan hiç kimse yoktur. Bu nedenle yeşil çayı sizde içmeye gayret etmelisiniz. Yeşil çayı en sağlıklı demleme yöntemi porselen bir demlik kullanmaktır. Porselen demlik yeşil çayın salınımını hızlandırmaktadır. Bu nedenle porselen demliği yeşil çayı demlerken kullanmanızı tavsiye ederiz.

Porselen bir demlik içine kuru haldeki yeşil çayınızı koyun. Ortalama ölçü, her fincan için bir tatlı kaşığıdır. Su kaynama noktasına yaklaşırken altını kapatın. Veya kaynadı ise, çayın üzerine dökmeden önce beş dakika kadar dinlendirin. Sıcak suyu ilave ettikten sonra demliğinizi örtüp servis tepsisine koyabilirsiniz. Yeşil çayın sıcak suda 1-2 dakika demlenmesi yeterlidir. Ancak unutmayın, 1-2 dakika sonra yaprakları çaydan çıkarmanız gerekir. Ayrıca yeşil çayı başka çiçekler ve otlarla birlikte de demleyebilirsiniz. Örneğin zencefil, nane, limon yaprakları ve yasemin yeşil çaya yakışacak otlardır... Üstelik bu katkılar, çayınıza zarar vermeyeceği gibi, yararlarını da artıracaktır.

Beyaz Çay Nasıl Demlenir?
Mükemmel bir fincan beyaz çay demlemek, kaliteli yeşil çay demlemeye benzer. Demleme talimatına uygun şekilde demlenen beyaz çayın lezzeti mükemmel oluyor. Çok sert veya çok sıcak su, beyaz çayın leziz tadını bozuyor. Çok ağır olmayan filtre edilmiş su veya memba suyu en mükemmel demleme sonucunu veriyor. İdeal su sıcaklığının, 79-82 derece ara- sında olması gerekiyor. Dem- liğe 1-1.5 yemek kaşığı beyaz çay için 226 gr. su konması, 2 dakika süreyle demlemeye bırakılması gerekiyor. Alternatif bir beyaz çay demleme yöntemine göre de genç tepe tomurcuğu ve birinci yapraktan üretilen beyaz çayın, tercihen memba suyu kullanılarak veya kayna- tıldıktan sonra 66-77 dere- ceye soğutulmuş su ile dem- lenmesi öneriliyor. Dengeli bir aroma elde edebilmek için ateş üzerinde demlemeden kaçınılması gerekiyor. Başlan- gıç için 1⁄4 litre suya 2 tepe- leme çay kaşığı White Peony çay eklemek yeterli. Demle süresi 2-4 dakika olarak belirlenmiş. Servis yapıldık- tan sonra 2-4 kez üzerine su alınarak tekrar demleme yapılabiliyor. Her demlemede hissedilen aromanın farklı olacağı ifade ediliyor. Eğer demlemede Silver Needle kul- lanılacaksa demleme süresi, suyun sıcaklığına bağlı olarak 3-4 dakika uzatılabiliyor. Bazıları Silver Needle çayın demlenmesinde daha soğuk su kullanarak daha uzun sure demlemeyi tercih ediyor. Bu, likörün infüzyonunu artırırken çaydaki kokuyu azaltıyor. Bu metotları deneyerek sizin için en mükemmel beyaz çay demleme şeklini bulabilirsininiz.

Yemekten hemen sonra çay içmeyin

Yalnız kahveyi yemekten hemen sonra tüketmek demir emilimini olumsuz yönde etkiliyor. Obezite ile ilgili çalışmalar yapan Dr.Fevzi Özgönül konu ile ilgili bilgiler verdi. Demir insan vücudunda toplam 4-5 gr bulunduğu halde çok önemli bir elementtir. Demir bağışıklık sisteminin güçlenmesi, sinir iletimi, dokulara oksijen taşınmasından, DNA, RNA ve protein sentezi gibi bir çok yaşam için önemli olan enzimin yapım aşamasında görev almaktadır. Bu nedenle demir eksikliği, özellikle büyüme çağındaki çocuklarda, ergenlik çağında ve kadınlarda hamilelik döneminde ortaya çıkmaktadır. Demir eksikliği halsizlik, çarpıntı, konsantrasyon bozukluğu, sinirlilik, yorgunluk saç dökülmesi, tırnaklarda çatlamalar ve buna benzer bir çok rahatsızlığa sebebiyet verir.

Halk arasında kansızlık

Demir eksikliği dünyada çok sık rastlanan bir beslenme sorunudur. Süt çocukları ve büyüme çağındaki çocuklar, gebeler, vejetaryen diyet ile beslenenlerde daha sık eksiklik görülmektedir. Kadınlarda demir depoları daha aza olduğu için hemen hemen her 3 kadından birinde demir eksikliğine bağlı kansızlık şikayeti görülmektedir. Kadınlarda aşır adet görmeye bağlı aşırı kanama nedeniyle de demir eksikliği görülebilmektedir.

Özellikle yiyeceklerin demir içeriğinin az olması ve demirin bağırsaklardan emilmesinin çok güç olması sebebi ile demir eksikliği sık görülmektedir. Vücudumuzun demir ihtiyacını karşılamada kullanılan en önemli kaynaklar sırasıyla, et, karaciğer, yumurta, pekmez, kuru meyveler ve yeşil yapraklı sebzelerdir. Demir ihtiyacını en iyi seviyede karşılayacak olan besin karaciğerdir.

Yemeklerde içilen çay demir emilimini azaltır

Çay, kahve ve kakao içerisinde bulunan bazı maddeler, demir emilimini yarı yarıya azaltır. Bu nedenle yemelerin hemen üzerine içilen çay ve kahveden vazgeçmemiz gerekir. Tabii ki demirin faydaları olduğu gibi fazlalığının da zararları vardır. Bünyeye fazla miktarda demir almak damar sertliğine, hücrelerin yağlanmasına ve erken yaşlanmasına da sebep olur. Demir fazlalığı kanser riskini de arttırdığı gibi siroz, şeker hastalığı, halsizlik, iştahsızlık, kalp büyümesi, bulantı, kusma, nefes darlığı gibi rahatsızlıklara da sebebiyet vermektedir. İnsanların günlük alınması gereken demir miktarı 10-15 mg’dır. Bebeklerde 1-2 mg, yetişkin erkeklerde 10mg, kadınlarda 20mg, gebeliklerde ise 30-35 mg olarak tavsiye edilir.

Günde en az 5 fincan çay içen erkeklerin ileri evre prostat kanserine yakalanma riskinin daha az olduğu belirlendi.

Hollanda'daki Maastricht Üniversitesi'nden Milan Geybels ve ekibi, 58 bin 279 erkeğin sağlık verilerini inceledi. Bu kişilerin 3 bin 362'sinin (1164'ü ileri evre) prostat kanserine yakalandığı görüldü.

Katılımcıların beslenme alışkanlıklarını da inceleyen bilim adamları, günde en az 5 fincan çay içenlerde prostat kanserinin, en zor tedavi edilebilen 4. evreye ilerleme riskinin yüzde 33 az olduğu sonucuna vardı.

Hastalığın 2. evreye ilerleme riskinin de günde en az 5 fincan çay içenlerde, sadece 1 fincan tüketenlerden yüzde 25 az olduğu vurgulandı.

Bilim adamları çayın, sütlü, şekerli ya da limonlu içilmesinin kanserin yayılma riskini etkilemediğine, kanser hücrelerinin tümöre dönüşmesini engelleyen çaydaki flavonoid maddesinin bu şekilde azalmadığına dikkati çekti.

AA

Rize'de düzenlenen 'çay demleme' yarışmasında birinci olan ve bir ton kuru çayın sahibi olan Murat Avhan, "En iyi çay nasıl demlenir?" sorusunu yanıtladı.

"Çay ın demleneceği demlik kuru tutulmalı. Çay suyu kaynarken kuru çay demliğe dökülmeli. Çay hiçbir şekilde yıkanmamalı. İyice kaynayan su, kuru çayın üzerine tek bir noktadan ve yavaş dökülmeli. Çayın demlendiği demliğin ibriği buharın kaçmaması için tıkanmalı. Çay suyu, kaynatıldıktan sonra bir süre dinlendirilmeli."

Ayna - Çayımın Şekeri

Yorumlar

Henuz yorum eklenmedi ilk ekleyen siz olun .Yorum Ekle
b